Mijn ‘Donkere Nacht van de Ziel’

Vandaag is het 15 oktober, volgens mijn ‘Druivelaar’ feestdag van de Heilige Theresia van Avila, maar, aldus Wikipedia, “overleed ze feitelijk op de laatste dag van de juliaanse kalender, want op donderdag 4 oktober volgde vrijdag 15 oktober 1582”). Samen met de Heilige Johannes van het Kruis heeft zij de orde van de Karmel hervormd in de zestiende eeuw. Johannes is de schrijver van het beroemde gedicht (+ zijn contemplatie hierop ) “De Donkere Nacht Van De Ziel”.

Op een 15de oktober, een woensdag in 1998,  werd ik gecolloqueerd (eigenlijk was het ongeveer drie uur ’s morgens). Mijn donkerste nacht. Voor wie niet weet wat dit betekent: ik werd gedwongen (dus tegen mijn wil) gedurende 40 dagen ‘geïnterneerd’ in een psychiatrische instelling, wettelijk klinkt dat ongeveer als volgt:

“[De] onderzoeks- of vonnisgerechten (…) kunnen, op vordering van de procureur des Konings, [zijn] onmiddellijke opsluiting bevelen (…) indien te vrezen is dat [er] onmiddellijk gevaar [bestaat] voor de fysieke of psychische integriteit van derden of voor zichzelf. Die beslissing moet nader aangeven welke omstandigheden van de zaak die vrees wettigen” (gebaseerd op een oude wet (1850!) die al tig maal werd aangepast, via vriend Google kom je er wel – en de eerste vraag moet komen van de familie via de huisdokter, het is een hele beslissingsketen).

Deze gebeurtenis kwam me weer voor de geest tijdens de zeven jaar (uitputtend) schrijven aan de biografie van mijn ouders (zie ‘Een ingrijpen van hogerhand’). Ook zij werden “tegen hun wil opgesloten”, zij het natuurlijk om heel andere redenen, én veel langer: vader 5 jaar, moeder anderhalf jaar.

Toen ik na mijn “veertig dagen tijd” opnieuw werd “vrijgelaten” na zes weken op donderdag 26 november 1998, had ik de tegenwoordigheid van geest (pun intended) om op te schrijven wat er die bewuste dag en nacht door mijn hoofd ging. Ik wist dat ik het later nooit meer zo scherp zou krijgen. Slechts één arts (uit een hele reeks) heeft me er in de jaren daarna expliciet naar gevraagd en me een geruststellend, luisterend oor geboden. Ik kon het enkel noteren in de derde persoon, alsof het over iemand anders ging, in een soort “stream of consciousness” vorm. Onlangs plaatste ik de tekst (“Zwarte Engel”) die ik 24 jaar geleden schreef wat verborgen op mijn Womb website. Nu treed ik ermee in het volle licht, zie link hieronder. Benieuwd of ook nu nog een ‘deskundige’ hieruit een diagnose kan afleiden (bestaat er ook een diagnose voor ‘normaliteit’?).

Ik dacht dat een dergelijk gebeuren, en vooral de manier waarop (politie, fysieke overmeestering met geweld tegen de grond, knie in de rug, handboeien, twee zwaar verdovende injecties in de bil ter plaatse, naakte fixatie daarna, etc.) al lang verleden tijd was, maar iemand vertelde me kort geleden onlangs ongeveer hetzelfde te hebben meegemaakt. Dat er in de psychiatrische wereld hulp wordt geboden ontken ik niet, maar dergelijke, bijna middeleeuwse uitwassen horen in deze tijd écht niet meer thuis. En het is nog helemaal niet zeker of je na veertig dagen ook wordt vrijgelaten want je hangt af van de goodwill van de behandelende geneesheren, je moet dan voor een soort “vierschaar” verschijnen. Ik raad ieder die zich in dergelijke situatie bevindt een goeie advocaat aan, anders is “One Flew Over the Cuckoo’s Nest” of “The Shawshank Redemption” niet veraf.

In nood kent men zijn échte vrienden, dat is zeker waar. Buiten mijn familie kreeg ik toen slechts bezoek van één bevriend koppel, en enkele collega’s van het werk, o.a. zij die ondertussen overleden is en zich liefdevol over mij ontfermde. Ik vergeet dat nooit meer, de betrokkenen weten dat. Ze waren “de lichtjes in mijn donkere nacht van de ziel”. De impact van die gedwongen opname , de schuldgevoelens soms, de schaamte, voel ik nog steeds, gelukkig kan ik met mijn dierbaren hierover praten, in alle wederzijdse openheid, die soms heel erg confronterend en verscheurend kan zijn, maar die altijd helend is.

Twijfel nooit om medemensen in nood te bezoeken, ook al ken je ze misschien enkel oppervlakkig, je bezoekje maakt altijd een verschil, is een dankbare steun, biedt het broodnodige houvast aan hen die nergens nog een greep vinden om zich aan op te trekken.

Wij dragen allen onze grote en kleine stenen, maar door ze durven te grijpen en te verleggen (cfr Bram Vermeulen), kan het water opnieuw stromen, in een nieuwe, gezuiverde bedding, vrij en onbelast, dat zijn we verplicht aan onze kinderen, kleinkinderen, geliefden. Doen we dat niet blijven we ons hele leven steken in een Sisyphus arbeid, een arbeid die we zo doorgeven van generatie op generatie.
Liefdevolle ontferming.
Imagine.

UPDATE 26 oktober 2022

Op 13 oktober 2022 begaf ik me ter plaatse in het psychiatrisch centrum van toen om mijn patiënten dossier van een kwarteeuw geleden op te vragen. Daar heb je recht op. Men vertelde me dat dit moest gebeuren via een schriftelijke aanvraag (email). Eerste bedenking: ik moest mijn identiteiskaart tonen, zodat men mijn gegevens kon opzoeken. Onmiddellijk verschenen die op het scherm voor een mij onbekende. Privacy? Het duurde dan nog twee weken en heel wat over en weer gemail tot ik een “afschrift” kreeg, dwz: iemand had één en ander getypt samengevat in 8 bladzijden. Met nog een addendum van alle medicatie die ik toen werd voorgeschreven en braafjes geslikt had. Ik vroeg me af of de oorspronkelijke manuscripten van toch heel wat consultaties ook nog konden ingekeken worden. Ik heb niet meer aangedrongen. Want wat ik las was (understatement) hallucinant.
Ik laat het hierbij, maar trek mijn conclusies.

Hieronder dus mijn “verslag” uit 1999 van de gebeurtenissen toen (klikken op titel of foto):

Zwarte Engel

Laat een reactie achter

%d bloggers vinden dit leuk: